lifelong_mahidolU
ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต ม.มหิดล ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเวทีการศึกษาทั่วไประดับชาติ ในโอกาสการเฉลิมฉลอง 53 ปี มหาวิทยาลัยศรีปทุม
เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2566 ดร.ชนกพร พัวพัฒนกุล ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง “การเผยแพร่องค์ความรู้และแบบอย่างที่ดีในการพัฒนาหมวดวิชาศึกษาทั่วไป” ร่วมกับวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิจากสถาบันอุดมศึกษา 4 สถาบัน ได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาศรีนครินทรวิโรฒ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี การเสวนาดังกล่าวจัดโดย สำนักวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม เนื่องในโอกาสการเฉลิมฉลอง 53 ปี มหาวิทยาลัยศรีปทุม
สาระสำคัญของการบรรยาย ประกอบด้วยการนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีด้านการจัดการศึกษาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยมหิดล 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการออกแบบรายวิชาตามแนวทาง Outcome-based Education ด้านการบริการจัดการรายวิชาตามกลุ่ม Literacy ในศตวรรษที่ 21 และการจัดการเรียนการสอน รายวิชามมศท 100 การศึกษาทั่วไปเพื่อการพัฒนามนุษย์ และการนำเสนอทิศทางการพัฒนาหมวดวิชาศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยมหิดลให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ผ่านการพัฒนาชุดรายวิชา GE Plus ที่สอดคล้องกับแนวทางการจัดการศึกษาแบบยืดหยุ่น (Flexible Education) การเรียนรู้เฉพาะบุคคล (Personalized Learning) และการเรียนรู้ตามสภาพจริง (Authentic Learning) ได้แบบบูรณาการ
![](https://lifelong.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2023/06/353770625_211510321755254_8014751598897433161_n.jpg)
การลงทะเบียนรายหมวดศึกษาทั่วไป กลุ่มวิชาแกน (มมศท 100 ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ) เทอม 2
ถาม: เทอม 2 ต้องลงทะเบียนเรียนวิชา มมศท 100 และภาษาอังกฤษอีกหรือไม่? กลุ่มเรียนและเวลาเรียน จะเปลี่ยนหรือไม่?
ตอบ: การลงทะเบียนรายหมวดศึกษาทั่วไป กลุ่มวิชาแกน (มมศท 100 ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ) ในเทอม 2 นักศึกษาจะต้องลงทะเบียนเรียนด้วยตนเองในระบบ SmartEdu แตกต่างจากเทอม 1 ที่มหาวิทยาลัยดำเนินการลงทะเบียนแบบเป็นแพคเกจไว้ให้ ในการลงทะเบียนให้ดำเนินการดังนี้
- วิชามมศท 100 ต้องลงทะเบียนเรียนในระบบ SmartEdu กลุ่มเรียนและเวลาเรียนคงเดิม
- วิชาภาษาไทย (ศศภท 100) ถ้าเป็นกลุ่มที่เรียนเทอม 1 แล้ว เทอม 2 ไม่ต้องลงทะเบียนเรียนวิชาภาษาไทย และจะไม่มีเรียนในตารางคาบภาษาไทย สามารถเลือกลงทะเบียนเรียนรายวิชาศึกษาทั่วไปหรือรายวิชาเลือกเสรีในช่วงเวลาดังกล่าวได้
- วิชาภาษาไทย (ศศภท 100) ถ้าเป็นกลุ่มที่เรียนเทอม 2 ต้องลงทะเบียนเรียนในระบบ SmartEdu เอง และเข้าเรียนภาษาไทยตามกลุ่มเรียนและเวลาเรียนที่กำหนด (ดูตารางสอน)
- วิชาภาษาอังกฤษ กลุ่มที่เรียนภาษาอังกฤษ Level ให้ลงทะเบียนเรียนรายวิชาที่ Level สูงขึ้นตามลำดับ โดยกลุ่มเรียนและเวลาเรียนจะเป็นเวลาเดิม (ดูตารางสอน)
- วิชาภาษาอังกฤษ กลุ่มที่เรียนวิชา Advanced English ให้ลงทะเบียนเรียนรายวิชาใหม่ที่ไม่ซ้ำกัน โดยเวลาเรียนที่สามารถเลือกลงทะเบียนเรียนได้ จะเป็นเวลาเดิม (ดูตารางสอน)
การเลือกลงทะเบียนวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป เพื่อเก็บหน่วยกิตเป็นวิชาเลือกเสรี
ถาม: นักศึกษาสามารถเลือกลงทะเบียนวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป เพื่อเก็บหน่วยกิตเป็นวิชาเลือกเสรีได้หรือไม่? ต้องทำอย่างไร?
ตอบ: ทำได้ (อ่านคำอธิบายเรื่อง วิชาศึกษาทั่วไป vs วิชาเลือกเสรี)
เมื่อเข้าสู่ระบบลงทะเบียน ให้นักศึกษาเลือกรายวิชาภายใต้หัวข้อ “เพิ่มรายวิชาศึกษาทั่วไป (OBE)” แล้วเพิ่มรายวิชาตามปกติ เมื่อนักศึกษาเก็บหน่วยกิตรายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปครบตามที่หลักสูตรกำหนดแล้ว รายวิชาที่เกินจะกลายเป็นหน่วยกิตในหมวดวิชาเลือกเสรีโดยอัตโนมัติในทรานสคริปต์ (ดู ขั้นตอนการลงทะเบียน)
วิชาศึกษาทั่วไป vs วิชาเลือกเสรี
โดยปกติรายวิชาในหลักสูตรปริญญาตรีทุกหลักสูตร ทั้งหลักสูตรไทยและหลักสูตรนานาชาติ จะแบ่งเป็น 3 หมวด ได้แก่ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป หมวดวิชาเฉพาะ และหมวดวิชาเลือกเสรี
หมวดวิชาศึกษาทั่วไป (General Education หรือ Gen Ed หรือ GE) หมายถึง รายวิชาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้ “รู้รอบ” มีทักษะที่จำเป็นในการดำเนินชีวิต เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและของโลก เป็นพลเมืองที่มีคุณค่าของสังคม รายวิชาในหมวดนี้เป็นรายวิชาที่พัฒนาขึ้นโดยเฉพาะ มีการออกแบบผลลัพธ์การเรียนรู้ (Learning Outcomes) ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่มหาวิทยาลัย คณะ หรือหลักสูตรกำหนดไว้อย่างชัดเจน
นักศึกษามหาวิทยาลัยมหิดล ระดับปริญญาตรี ทั้งหลักสูตรไทยและหลักสูตรนานาชาติ จะต้องเรียนรายวิชาใน หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ให้มีจำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่าที่หลักสูตรกำหนด และจะต้องให้มีผลลัพธ์การเรียนรู้ครอบคลุมทุก Literacy ที่มหาวิทยาลัยออกแบบไว้ ภายในระยะเวลาที่ศึกษา จึงจะถือว่าสำเร็จการศึกษา
รายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป อาจเป็น
- รายวิชาที่มหาวิทยาลัย/หลักสูตรกำหนดให้เรียน (วิชาแกน หรือ วิชาบังคับ) หรือ
- รายวิชาที่หลักสูตรตกลงกับคณะที่เปิดสอน และเลือกลงทะเบียนให้เรียนวิชาเดียวกันทุกคน หรือ
- หลักสูตรให้นักศึกษาเลือกเรียนจากลิสต์รายวิชาที่กำหนด หรือ
- ให้นักศึกษาเลือกเรียนจากรายวิชาใดๆ ที่เป็นรายวิชาศึกษาทั่วไปกลางของมหาวิทยาลัย
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับรายละเอียดและข้อกำหนดของแต่ละหลักสูตร สามารถศึกษาได้จากแบบฟอร์มรายละเอียดของหลักสูตร (มคอ.2) ในเว็บไซต์ของคณะ/วิทยาลัย หรือสอบถามจากอาจารย์ที่ปรึกษา
![](https://lifelong.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/12/content12162022-1024x1024.png)
หมวดวิชาเฉพาะ หมายถึง รายวิชาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้ “รู้ลึก” ในศาสตร์ สาขา และวิชาชีพของตนเอง เป็นรายวิชาที่พัฒนาขึ้นเฉพาะสำหรับนักศึกษาที่สังกัดในหลักสูตรนั้น ๆ โดยนักศึกษาจะต้องเรียนและสอบผ่านรายวิชาเฉพาะตามจำนวนหน่วยกิต/รายวิชาที่หลักสูตรกำหนด ภายในระยะเวลาที่ศึกษา จึงจะถือว่าสำเร็จการศึกษา วิชาเฉพาะ อาจแบ่งเป็นประเภทต่าง ๆ เช่น รายวิชาพื้นฐาน รายวิชาบังคับ รายวิชาบังคับเลือก ฯลฯ ตามข้อกำหนดของหลักสูตร
หมวดวิชาเลือกเสรี หมายถึง รายวิชาใด ๆ ก็ตามที่นักศึกษาเลือกเรียนตามความสนใจ โดยจะต้องเรียนให้ครบตามจำนวนหน่วยกิตที่หลักสูตรกำหนด ภายในระยะเวลาที่ศึกษา จึงจะถือว่าสำเร็จการศึกษา
นักศึกษาสามารถเลือกเรียนรายวิชาจากในหมวดวิชาเฉพาะ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป หรือรายวิชาใด ๆ ที่ไม่เป็นวิชาบังคับ เพื่อเก็บเป็นหน่วยกิตในหมวดวิชาเลือกเสรีได้ โดยมีเงื่อนไขสำคัญคือ 1) ต้องได้รับอนุญาตจากหลักสูตรที่สังกัด และ 2) ต้องได้รับอนุญาตจากอาจารย์ผู้สอนรายวิชานั้น ๆ ให้ลงทะเบียนเรียนได้
สำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยมหิดล ทุกภาคการศึกษา มหาวิทยาลัยจะสำรวจและรวบรวมรายวิชาที่อาจารย์ผู้สอนอนุญาตให้นักศึกษาทุกหลักสูตรเลือกลงทะเบียนเรียนเพื่อเก็บเป็นหน่วยกิตในหมวดวิชาเลือกเสรีได้ และประกาศให้นักศึกษาทราบผ่านทางเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย ส่วนรายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปที่เปิดสอนในแต่ละภาคการศึกษานั้น นักศึกษาสามารถเลือกเรียนและเก็บเป็นหน่วยกิตในหมวดวิชาเลือกเสรีได้ทุกรายวิชาเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี หากนักศึกษาสนใจที่จะลงทะเบียนเรียนรายวิชาอื่น ๆ ที่นอกเหนือจากนี้ สามารถติดต่อสอบถามอาจารย์ผู้สอนได้โดยตรง เพื่อขออนุญาตลงทะเบียนร่วมเรียนในรายวิชานั้นๆ ที่เปิดสอน